खेलन सिखए अलि भलैं चतुर अहेरी मार – बिहारी सतसई, दोहा 51 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 51खेलन सिखए अलि भलैं चतुर अहेरी मार।कानन-चारी नैन-मृग नागर नरनु सिकार॥51॥ शब्दार्थ अलिसखीअहेरीशिकारीमारकामदेवकानन-चारी(1) कानों तक जाने वाले (2) वन में घूमने वालेनैन-मृगआँखें रूपी हिरणनागर नरनुचतुर, शहरी…

0 Comments

रस सिंगार मंजनु किए कंजनु भंजनु दैन – बिहारी सतसई, दोहा 50 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 50रस सिंगार मंजनु किए कंजनु भंजनु दैन।अंजनु-रंजनु हूँ बिना खंजनु गंजनु नैन॥50॥ शब्दार्थ रस सिंगारशृंगार रसमंजनु किएस्नान किए हुएकंजनुकमलों काभंजनु दैनघमंड तोड़ने वालेअंजनु-रंजनुकाजल का रंगखंजनुखंजन पक्षीगंजनुघमंड…

0 Comments

खौरि-पनिच भृकुटी-धनुषु बधिकु-समरु तजि कानि – बिहारी सतसई, दोहा 49 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 49खौरि-पनिच भृकुटी-धनुषु बधिकु-समरु तजि कानि।हनतु तरुन-मृग तिलक-सर सुरक-भाल भरि तानि॥49॥ शब्दार्थ खौरिमाथे पर चंदन की आड़ी रेखापनिचधनुष की डोरी, प्रत्यंचाभृकुटीभौंहबधिकुशिकारीसमरुकामदेवतजि कानिमर्यादा छोड़करहनतुमारता हैतरुन-मृगयुवक रूपी हिरणतिलक-सरतिलक रूपी…

0 Comments

नासा मोरि नचाइ जे करी कका की सौंह – बिहारी सतसई, दोहा 48 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 48नासा मोरि नचाइ जे करी कका की सौंह।काँटे सी कसकैं ति हिय गड़ी कँटीली भौंह॥48॥ शब्दार्थ नासानाकमोरिमोड़कर, सिकोड़करनचाइनचाकरजेजोकका की सौंहचाचा की क़समकसकैंचुभती है, टीसती हैकँटीली भौंहनुकीली,…

0 Comments

गढ़-रचना बरुनी अलक चितवनि भौंह कमान – बिहारी सतसई, दोहा 47 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 47गढ़-रचना बरुनी अलक चितवनि भौंह कमान।आघु बँकाई ही बढ़े तरुनि तुरंगम तान॥47॥ शब्दार्थ गढ़-रचनाक़िले की बनावटबरुनीबरौनी, पलकों के बालअलकलटचितवनिदेखने का ढंग, नज़रकमानधनुषआघुमूल्य, आदरबँकाईटेढ़ापनतरुनियुवतीतुरंगमघोड़ातानसंगीत की तान भावार्थ…

0 Comments

तिय-मुख लखि हीरा जरी बेंदी बढ़ैं बिनोद – बिहारी सतसई, दोहा 46 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 46तिय-मुख लखि हीरा जरी बेंदी बढ़ैं बिनोद।सुत-सनेह मानौ लियौ बिधु पूरन बुधु गोद॥46॥ शब्दार्थ तिय-मुखस्त्री का मुखहीरा जरीहीरे से जड़ीबिनोदआनंदसुत-सनेहपुत्र-प्रेमबिधु पूरनपूर्ण चंद्रमाबुधुबुध ग्रह भावार्थ स्त्री के…

0 Comments

मिलि चन्दन बेंदी रही गौरैं मुँह न लखाइ – बिहारी सतसई, दोहा 45 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 45मिलि चन्दन बेंदी रही गौरैं मुँह न लखाइ।ज्यौं ज्यौं मद-लाली चढ़ै त्यौं त्यौं उघरति जाइ॥45॥ शब्दार्थ मिलिमिलकर, घुलकरचन्दन बेंदीचंदन की (सफ़ेद) बिंदीगौरैं मुँहगोरे मुख परन लखाइदिखाई…

0 Comments

भाल लाल बेंदी ललन आखत रहे बिराजि – बिहारी सतसई, दोहा 44 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 44भाल लाल बेंदी ललन आखत रहे बिराजि।इंदुकला कुज मैं बसी मनौ राहु-भय भाजि॥44॥ शब्दार्थ ललनप्रिय (नायक के लिए संबोधन)आखतअक्षत – चावल के साबुत दानेबिराजिशोभित होकरइंदुकलाचंद्रमा की…

0 Comments

पाइल पाइ लगी रहै लगौ अमोलिक लाल – बिहारी सतसई, दोहा 43 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 43पाइल पाइ लगी रहै लगौ अमोलिक लाल।भौंडर हूँ की भासि है बेंदी भामिनि-भाल॥43॥ शब्दार्थ पाइलपायल, पाजेबपाइपैरअमोलिक लालअनमोल लाल (रत्न)भौंडरअबरक – चमकीला, सस्ता खनिजभासि हैशोभा देगीभामिनि-भालस्त्री का…

0 Comments

भाल लाल बेंदी छए छुटे बार छबि देत – बिहारी सतसई, दोहा 42 (अर्थ और व्याख्या)

बिहारी सतसई · दोहा 42भाल लाल बेंदी छए छुटे बार छबि देत।गह्यौ राहु अति आहु करि मनु ससि सूर समेत॥42॥ शब्दार्थ भालमाथाछएसजे हुएछुटे बारबिखरे बालगह्यौपकड़ लियाराहुएक छाया-ग्रह, जो ग्रहण का…

0 Comments